Niet-aangeboren hersenletsel (NAH): wat is het en wat helpt?
Oorzaken van niet-aangeboren hersenletsel
Gevolgen van NAH
Vermoeidheid
Hersenvermoeidheid is een van de meest voorkomende gevolgen. Je bent sneller en langer moe, ook van denken en praten.
Overprikkeling
Geluid, licht en drukte komen harder binnen.
Denken
Moeite met concentratie, onthouden, plannen of meerdere dingen tegelijk.
Emoties en gedrag
Sneller geëmotioneerd, prikkelbaar of juist vlakker. Somberheid en angst komen vaak voor.
Relaties en werk
Rollen veranderen thuis en op het werk. Dat vraagt veel van iedereen.
Onzichtbaar hersenletsel: waarom zie je het niet?
Veel mensen met NAH zien er hetzelfde uit als vroeger. Daardoor verwacht de omgeving dat alles weer gaat zoals voorheen. Dat zorgt voor onbegrip en het gevoel dat je je steeds moet uitleggen. Daarom heet NAH ook wel onzichtbaar hersenletsel.
Wat helpt bij NAH?
Revalidatie
Medische revalidatie, ergotherapie of neuropsychologische begeleiding na het letsel.
Energie verdelen
Je dag indelen met rustmomenten, voordat je moe bent.
Prikkels beperken
Koptelefoon, rustige werkplek, kortere afspraken.
Steun voor naasten
Ook partners en kinderen hebben het zwaar. Lotgenotencontact kan helpen, bijvoorbeeld via Hersenletsel.nl.
Gesprekken
Ruimte om te verwerken wat je kwijt bent en een nieuwe balans te vinden. Bij Relight kan dat met begeleiding bij NAH, ook aan huis.
Somberheid na hersenletsel komt vaak voor. Lees ook over therapie bij somberheid. Overprikkeling bij NAH lijkt op wat mensen met autisme ervaren; lees de kenmerken van autisme. Benieuwd wat je terugkrijgt van je verzekeraar? Lees wat therapie kost en wat je terugkrijgt.
Vragen over niet-aangeboren hersenletsel
Wat is het verschil tussen NAH en aangeboren hersenletsel?
NAH ontstaat na de geboorte, door een ongeval of een ziekte zoals een beroerte of hersentumor. Aangeboren hersenletsel ontstaat voor of rond de geboorte. Het verschil is belangrijk, omdat de zorg en ondersteuning vaak anders geregeld zijn.
Wat zijn de eerste signalen van NAH na een ongeluk of beroerte?
Vaak vallen in het begin vooral vermoeidheid, hoofdpijn, concentratieproblemen en prikkelgevoeligheid op. Soms merkt de omgeving eerder dat je anders reageert dan jijzelf. Heb je na een ongeval of ziekte zulke klachten, bespreek ze dan altijd met je huisarts.
Gaat vermoeidheid na hersenletsel over?
Bij een deel van de mensen neemt het in de loop van maanden af, bij anderen blijft het. Je kunt wel leren je energie beter te verdelen, met rustmomenten en een vast dagritme, waardoor je meer kunt dan je verwacht.
Kan hersenletsel je persoonlijkheid veranderen?
Ja, dat kan. Mensen worden bijvoorbeeld sneller boos, emotioneler of minder spontaan. Dat is voor jou en je naasten vaak het moeilijkste deel, omdat je iemand van vroeger mist. Praten helpt om er een plek aan te geven.
Hoeveel mensen hebben NAH?
In Nederland leven naar schatting zo'n 650.000 mensen met de gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel. Volgens onderzoek van het RIVM voor de Hersenstichting ging het in 2016 om 645.900 mensen.